Unapoisikia bahari, huenda ukawaza maji ya bluu, mawimbi makubwa, samaki na viumbe mbalimbali wa majini. Lakini je, umewahi kusikia kuhusu bahari ambayo jina lake lina maana ya rangi nyeusi?
Leo tunakwenda kuifahamu Bahari Nyeusi, inayojulikana kwa Kiingereza kama Black Sea. Hii ni moja ya bahari zinazovutia na kuwa na historia ya kipekee duniani. Ina mambo mengi ya kushangaza, kuanzia jina lake, eneo ilipo, viumbe wanaoishi ndani yake hadi siri zilizofichwa katika kina chake.
1. Bahari Nyeusi ipo wapi?
Bahari Nyeusi ipo kati ya mabara ya Ulaya na Asia. Inazungukwa na nchi sita ambazo ni:
Uturuki.
Bulgaria.
Romania.
Ukraine.
Urusi.
Georgia.
Bahari hii inaunganisha maeneo muhimu ya kibiashara na kihistoria. Pia inaunganishwa na Bahari ya Mediterania kupitia Mlango wa Bosphorus, Bahari ya Marmara na Mlango wa Dardanelles.
2. Kwa nini inaitwa Bahari Nyeusi?
Hili ni moja ya maswali yanayovutia kuhusu bahari hii. Kwa nini iitwe nyeusi wakati maji yake yanaweza kuonekana ya bluu au kijani?
Kuna maelezo mbalimbali ya kihistoria kuhusu jina hilo. Baadhi ya tafsiri zinahusisha jina hilo na namna watu wa zamani walivyoitazama bahari hiyo, hasa kutokana na dhoruba kali na hali ngumu za safari za majini.
Pia kuna nadharia zinazohusisha jina hilo na mifumo ya zamani ya kutofautisha pande za dunia kwa kutumia rangi.
Jambo la msingi ni kwamba maji yake si meusi muda wote.
3. Ina kina kirefu kiasi gani?
Bahari Nyeusi ina kina cha wastani wa takribani mita 1,200, huku kina chake cha juu zaidi kikifikia takribani mita 2,212.
Hebu fikiria hilo! Ni sawa na kuweka majengo mengi ya ghorofa moja juu ya jingine, kisha kuyazama ndani ya maji.
Kina hiki kinaifanya Bahari Nyeusi kuwa eneo muhimu kwa wataalamu wanaochunguza mazingira ya bahari na maisha ya viumbe vya majini.
4. Siri kubwa iliyofichwa ndani ya Bahari Nyeusi
Hapa ndipo tunapokutana na jambo la kushangaza zaidi!
Sehemu kubwa ya maji ya kina cha Bahari Nyeusi haina oksijeni ya kutosha kwa viumbe wengi wa kawaida wa majini kuishi.
Kwa mujibu wa tafiti za kisayansi, chini ya kina cha takribani mita 150 hadi 200, maji yana kiasi kidogo sana cha oksijeni na yana gesi iitwayo hydrogen sulfide.
Hali hii inatokana na namna maji yake yalivyopangwa katika tabaka tofauti ambazo hazichanganyiki kwa urahisi.
Kwa hiyo, maisha mengi ya viumbe vya baharini yanapatikana katika tabaka za juu zenye oksijeni.
Hii ndiyo sababu Bahari Nyeusi ni eneo la kipekee sana kwa wanasayansi.
Ndiyo! Licha ya changamoto zilizopo katika kina chake, Bahari Nyeusi ina aina mbalimbali za viumbe.
Baadhi ya viumbe wanaopatikana katika maji yake ni:
Samaki aina ya anchovy.
Samaki aina ya sprat.
Samaki aina ya mullet.
Samaki aina ya turbot.
Pomboo wa baharini.
Viumbe hawa huishi hasa katika maeneo yenye oksijeni ya kutosha.
Uvuvi pia ni shughuli muhimu kiuchumi kwa jamii zinazoishi pembezoni mwa bahari hii.
6. Mito mikubwa inayoingia Bahari Nyeusi
Miongoni mwa mito hiyo ni:
Mto Danube.
Mto Dnieper.
Mto Dniester.
Mto Don.
Mito hii hupeleka maji baridi, virutubisho na mashapo ndani ya bahari.
Mto Danube ni miongoni mwa mito muhimu zaidi inayomwaga maji yake katika Bahari Nyeusi kupitia eneo la delta ya Danube.
7. Umuhimu wa Bahari Nyeusi kiuchumi
Bahari Nyeusi si eneo la maji pekee, bali ni njia muhimu ya usafirishaji wa bidhaa duniani.
Nchi zinazozunguka bahari hii huitumia kwa shughuli mbalimbali zikiwemo:
Usafirishaji wa bidhaa kwa meli.
Uvuvi.
Utalii.
Biashara ya kimataifa.
Shughuli za bandari.
Changamoto zinazokabili Bahari Nyeusi
Pamoja na umuhimu wake, bahari hii inakabiliwa na changamoto mbalimbali.
Miongoni mwa changamoto hizo ni uchafuzi wa maji unaotokana na shughuli za viwanda, taka na maji machafu yanayotoka mijini.
Pia kuna changamoto ya uvuvi uliopitiliza na mabadiliko ya mazingira yanayoathiri viumbe wa baharini.
Kwa hiyo, nchi zinazozunguka bahari hii zinahitaji kushirikiana katika kulinda mazingira yake.
9. Mambo ya kushangaza kuhusu Bahari Nyeusi
Inapakana na nchi sita.
Ina kina cha juu cha takribani mita 2,212.
Ina maji yenye chumvi kidogo kuliko bahari nyingi za wazi.
Sehemu kubwa ya maji yake ya kina haina oksijeni ya kutosha.
Inaunganishwa na Bahari ya Mediterania kupitia mlolongo wa njia za baharini.
Ni muhimu kwa usafirishaji wa bidhaa na biashara ya kimataifa.
Bahari Nyeusi ni mfano mzuri unaotuonyesha kwamba dunia bado ina maeneo mengi yenye maajabu ambayo hatuyafahamu vizuri.
Jambo la kushangaza zaidi si jina lake wala ukubwa wake, bali ni mazingira ya kipekee yaliyofichwa ndani ya kina chake, ambako sehemu kubwa ya maji haina oksijeni ya kutosha kwa maisha ya viumbe wengi.
Bahari hii inatukumbusha umuhimu wa kutunza mazingira ya majini kwa sababu bahari si chanzo cha chakula na biashara pekee, bali pia ni sehemu muhimu ya mfumo wa maisha duniani.
SAMAKI WANAOTOA MWANGA NDANI YA MAJI YA BAHARI NYEUSI